Povodom obilježavanja Međunarodnog dana čišćenja obala, članovi EkoGarda realizovali su akciju čišćenja korita i obale rijeke Crnje, u okviru nacionalne inicijative koju sprovodi Zero Waste Montenegro. Pored uklanjanja otpada, akcija je imala i istraživački karakter kroz sprovođenje analize otpada (Brand Audit), s ciljem identifikovanja izvora zagađenja i podizanja odgovornosti proizvođača.
Kontekst i problem
Rijeka Crnja, iako presušena u ovom dijelu, pokazala je ozbiljan stepen zagađenja nakupljenim otpadom, naročito plastikom, tekstilom i biljnim ostacima. Suva riječna korita često postaju neformalna odlagališta otpada, što dodatno ugrožava okolni prostor i vodne tokove u periodima ponovnog punjenja.
Ciljevi projekta
- ukloniti otpad iz korita i obale rijeke Crnje
- evidentirati strukturu i porijeklo otpada
- doprinijeti nacionalnoj bazi podataka o zagađenju plastikom
- podići svijest o odgovornosti proizvođača i potrošača
- ojačati ulogu građana u monitoringu životne sredine
Realizovane aktivnosti
- organizacija i realizacija akcije čišćenja korita i obale rijeke
- prikupljanje i razvrstavanje otpada po kategorijama
- sprovođenje analize otpada (Brand Audit) prema metodologiji Break Free from Plastic
- evidentiranje brendova i proizvoda pronađenih u otpadu
- dokumentovanje nalaza i dostavljanje podataka nosiocu inicijative
- zajednička evaluacija i javna komunikacija rezultata
Rezultati i efekti
- očišćeno korito i obala rijeke Crnje na ciljanoj dionici
- uklonjene velike količine plastičnog i tekstilnog otpada
- prikupljeni podaci o strukturi i porijeklu otpada
- doprinos nacionalnoj i međunarodnoj bazi podataka o zagađenju plastikom
- povećana svijest o sistemskim uzrocima zagađenja, ne samo njegovim posljedicama
Uključeni akteri i partnerstva
- Zero Waste Montenegro – nosilac nacionalne inicijative i metodološka podrška
- NVO Avlija – organizacija i realizacija terenskih aktivnosti
- EkoGard – učešće u akciji i podrška u realizaciji
- NVO Runolist – učešće u akciji i podrška u realizaciji
- lokalni volonteri – prikupljanje otpada i učešće u analizi
Održivost i nastavak
Prikupljeni podaci biće korišćeni za zagovaračke aktivnosti usmjerene ka proizvođačima i institucijama, uz planiranje novih akcija čišćenja i monitoringa u okviru programa Zero Waste.
Naziv projekta: Međunarodni dan čišćenja obala – čišćenje rijeke Crnje
Tip aktivnosti: Građanska ekološka akcija / monitoring otpada
Period realizacije: Septembar 2024
Lokacija: Rijeka Crnja, Rožaje
Ciljna grupa: Lokalna zajednica, volonteri, građani
Nosilac šire inicijative: Zero Waste Montenegro
Partneri i učesnici: NVO Avlija, NVO Runolist
Status: ✔ Realizovan